Kanał (1957)

Drugi film Andrzeja Wajdy i środkowa część trylogii wojennej, między „Pokoleniem” a „Popiołem i diamentem”. Ostatnie dni powstania warszawskiego widziane z perspektywy kompanii, która schodzi do kanałów, żeby przedostać się ze Starówki do Śródmieścia.

Wajda robi rzecz na tamte czasy niespotykaną: informuje widza na wstępie, że wszyscy bohaterowie zginą. Odbiera napięcie „czy się uda” i zostawia pytanie o to, jak ludzie zachowują się, gdy nadziei już nie ma. Druga połowa filmu rozgrywa się w ciemności, ciasnocie i smrodzie — kamera trzyma się blisko twarzy, bo nie ma czego innego pokazać.

Nagroda Specjalna Jury w Cannes w 1957 roku i pierwszy polski film, który zwrócił na siebie uwagę Zachodu. Do dziś jeden z niewielu obrazów powstania, który nie próbuje go upiększyć.