Mów mi Marianna (2015)

„Mów mi Marianna” to intymny dokument, w którym reżyserka Karolina Bielawska śledzi losy kobiety, której jedyną drogą do autentyczności jest radykalna przemiana. Film otwiera się codziennością Marianny – w jej świecie wciąż krąży nieuchronna presja konwenansów, a jednocześnie wyłania się pragnienie życia w pełni własnym imieniem. To właśnie tę napiętą granicę między tym, co narzucone, a tym, co wybrane, dokument poddaje wnikliwej obserwacji, nie zdradzając przy tym dalszych zwrotów wydarzeń.

Co wyróżnia tę pozycję, to przede wszystkim subtelna, niemal poetycka reżyseria Bielawskiej, która unika sensacyjności i zamiast tego stawia na ciszę, przerwy i dźwięki otoczenia, które podkreślają wewnętrzny rozdarcie bohaterki. Gra aktorska, zwłaszcza występ Marianny Klapczyńskiej, nie jest typowym „przytuleniem” do kamery – jej spojrzenie i gesty zdają się być jednocześnie tarczą i otwartym zaproszeniem do zrozumienia. Obok niej pojawia się Jowita Budnik, której obecność wprowadza dodatkowy wymiar – nie tyle jako wsparcie, co jako odzwierciedlenie społecznych barier, które wciąż otaczają proces korekty płci. Mariusz Bonaszewski, pełniąc rolę obserwatora, dodaje perspektywę zewnętrznego spojrzenia, które nie jest jedynie neutralne, lecz pełne niewypowiedzianych ocen i niepewności.

W kontekście twórczości Bielawskiej „Mów mi Marianna” wpisuje się w jej zamiłowanie do dokumentów, które eksplorują tożsamość i granice społeczne. Reżyserka już wcześniej podejmowała tematy marginalizacji, ale tutaj podąża wzdłuż bardziej osobistej ścieżki, co czyni ten film swoistym kamieniem milowym w jej dorobku. Porównując go do innych współczesnych produkcji dokumentalnych o tematyce transpłciowości, wyróżnia go nie tyle fakt faktu, że ukazuje procedurę medyczną, co sposób, w jaki skupia się na codziennych rytuałach i milczeniach, które tworzą tło dla decyzji